Marmaris İcra ve İtirazın İptali Avukatı

Marmaris'te turizm işletmeciliğinin sezonluk yapısı, alacakların büyük bölümünün kısa bir zaman aralığında doğmasına ve sezon sonunda kapanmasına yol açar. Bu ritim, alacak takibinin zamanında yapılmaması hâlinde tahsil kabiliyetini hızla düşürür. İcra hukuku bu nedenle Marmaris işletmeleri için operasyonel bir konudur.

Bu sayfa, alacak takibi ve icra süreçlerine ilişkin genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hukuki tavsiye niteliğinde değildir.

Takip yolu nasıl seçilir?

Alacağın dayanağı, hangi takip yolunun izleneceğini belirler. Üç temel yol vardır:

• İlamsız takip. Fatura, sözleşme veya cari hesaba dayanan para alacakları için başvurulan yol. Borçlu süresi içinde itiraz ederse takip durur.
• İlamlı takip. Mahkeme kararı, resmî senet veya belirli belgelere dayanan alacaklar için. Bu yolda borçlunun itirazı takibi durdurmaz.
• Kambiyo senetlerine özgü takip. Çek, bono gibi kıymetli evraka dayanan alacaklar için. Bu yol daha hızlı sonuç verir ancak senet sürelerinin doğru yönetilmesini gerektirir.

Turizm işletmelerinde alacaklar sıklıkla çekle teminat altına alındığından, çekin ibraz süresi, karşılıksızlık işlemi ve varsa zıyaı (kaybı) hâlinde izlenecek yol ayrı bir önem taşır.

Borçlu itiraz ederse ne olur?

İlamsız takipte borçlunun süresi içinde itiraz etmesi takibi durdurur. Bu aşamada alacaklının başvurabileceği yol itirazın iptali davasıdır. Dava, takibin durmasından itibaren kanunda öngörülen süre içinde açılmalıdır.

İtirazın iptali davasında iki soru belirleyicidir:

• Alacağın dayanağı ve miktarı. Fatura, sözleşme, teslim tutanağı ve mutabakat belgeleriyle alacağın varlığı ortaya konmalıdır.
• Borçlunun itirazının niteliği. Borçlu borca mı, yoksa yalnızca faize veya yetkiye mi itiraz ediyor? İtirazın kapsamı davanın çerçevesini belirler.

Borçlunun itirazı haksız çıkarsa, alacaklı lehine icra inkâr tazminatına hükmedilebilir. Bu nedenle itirazın iptali davası, yalnızca alacağın tahsili değil, gecikmeden doğan kaybın telafisi bakımından da önemlidir.

Haciz ve satış sürecinde hangi başlıklar öne çıkar?

Alacak takibi sonuçlandığında borçlunun malvarlığı üzerinde haciz uygulanır. Bu aşamada Marmaris'e özgü bazı başlıklar öne çıkar:

• Taşınmaz haczi ve satışı. Taşınmaz değerlerinin yüksek olması nedeniyle satış süreci, ihaleye katılım ve bedelin paylaşımı dikkatle yürütülmelidir.
• Araç ve tekne haczi. Marina çevresindeki işletmelerde tekne ve araç haczi gündeme gelebilir; bunların haczedilebilirliği ve değer tespiti ayrı bir değerlendirme gerektirir.
• Banka hesaplarına haciz. İşletme hesaplarındaki nakit akışını doğrudan etkiler.
• İstihkak iddiası. Haczedilen malın aslında borçluya ait olmadığı iddiası. Üçüncü kişiler tarafından ileri sürülür ve ayrı bir dava konusu olur.

İstihkak iddiası, özellikle işletme içindeki demirbaşların, kiralık ekipmanın veya üçüncü kişiye ait malların haczedilmesi hâlinde gündeme gelir. Bu davalarda malın mülkiyetine ilişkin belgeler (fatura, teslim tutanağı, kira sözleşmesi) belirleyicidir.

Teminat yapısı neden önceden kurulmalıdır?

Alacak doğduktan sonra tahsil kabiliyeti hızla düşebilir. Bu nedenle teminat yapısının ilişkinin başında kurulması gerekir. Turizm işletmelerinde kullanılan başlıca araçlar:

• Teminat mektubu. Banka garantisi; kapsamı ve süresi açık yazılmalıdır.
• Çek ve bono. Kıymetli evrak; ibraz ve protesto süreçleri doğru yönetilmelidir.
• İpotek. Taşınmaz üzerinde kurulan teminat.
• Kefalet. Kişisel teminat; kefilin sorumluluğunun kapsamı belirlenmelidir.
• Mülkiyetin saklı tutulması. Satılan malın mülkiyetinin ödeme tamamlanana kadar satıcıda kalması.

Bu araçların hangisinin seçileceği, borçlunun malvarlığı yapısına ve ilişkinin niteliğine göre belirlenir. Yanlış veya eksik teminat, tahsil imkânını baştan sınırlar.

Borçlu için konkordato ve iflas süreçleri

Alacaklı olduğunuz işletmenin borçlarını ödeyememesi hâlinde konkordato veya iflas süreçleri gündeme gelebilir. Konkordato, borçlunun mahkeme gözetiminde alacaklılarıyla yapılandırma yapmasını sağlar. Bu süreçte alacaklıların dikkat etmesi gereken noktalar:

• Alacağın süresinde bildirilmesi. Konkordato sürecinde alacakların belirli bir usulle bildirilmesi gerekir.
• Geçici ve kesin mühletin sonuçları. Mühlet süresince takip işlemlerinin durması.
• Alacağın niteliği. Rehinle temin edilmiş alacaklar ile adi alacaklar farklı rejimlere tabidir.

Bu süreçlerde alacağı erken ve doğru biçimde kayda geçirmek, sonraki aşamalarda hak kaybını önler.

Yetki itirazı ve takibin seyri

İlamsız takipte borçlunun itirazı yalnızca borca yönelik olmak zorunda değildir. Borçlu, yetkiye de itiraz edebilir. Yetki itirazı, takibin doğru icra dairesinde yapılmadığı iddiasıdır ve farklı bir usule tabidir. Bu itirazın incelenmesi, alacağın esasına girilmeden yapılır.

Yetki itirazının kabulü hâlinde takip dosyası yetkili icra dairesine gönderilir. Bu süreç zaman kaybına yol açtığı için takibin başında doğru icra dairesinin belirlenmesi gerekir. Yetkili icra dairesi kural olarak borçlunun yerleşim yerine göre belirlenir; sözleşmede yetki şartı bulunuyorsa bu şart dikkate alınır.

Borca itirazın incelenmesinde ise borçlunun imzaya itirazı ile borca itirazı ayrılır. İmzaya itiraz hâlinde imzanın borçluya ait olup olmadığı ayrıca değerlendirilir ve bu itiraz, takibin esasına yönelik diğer itirazlardan farklı sonuçlar doğurur.

Bu ayrımın pratik önemi şudur: itirazın niteliği, izlenecek yolu ve dosyanın süresini doğrudan belirler. Bu nedenle itiraz dilekçesinin içeriği dikkatle okunmalı ve itirazın hangi başlıklara yöneldiği net biçimde tespit edilmelidir.

Alacağın faiz ve masraflarla birlikte takibi

İcra takibinde alacak, yalnızca asıl bedelden oluşmaz. Talep edilebilecek kalemler bakımından şunlar gündeme gelir:

• Asıl alacak. Fatura, sözleşme veya senetten doğan temel alacak.
• İşlemiş faiz. Sözleşmede kararlaştırılan veya kanunda öngörülen faiz.
• İşleyecek faiz. Takip tarihinden tahsilata kadar işleyecek faiz.
• Takip masrafları ve vekâlet ücreti. Usulüne uygun talep edildiğinde takip borçlusundan istenebilir.
• İcra inkâr tazminatı. İtirazın haksız çıkması hâlinde gündeme gelir.

Faiz ve masraf kalemlerinin takip talebinde doğru ve açık biçimde gösterilmesi gerekir. Eksik veya belirsiz talep, sonradan bu kalemlerin istenememesine yol açar.

Sık sorulan sorular

Faturaya dayanan alacağım için hangi yolu izlemeliyim? Kural olarak ilamsız takip yoludur. Ancak karşı tarafın itiraz etmesi muhtemelse ve alacak belgeli ise strateji baştan planlanmalıdır.

Borçlu itiraz etti, sürem ne kadar? İtirazın tebliğinden itibaren kanunda öngörülen süre içinde itirazın iptali davası açılmalıdır. Süre kaçırılırsa takip geçersiz kalır.

Çekin süresi geçti, alacağımı kaybeder miyim? Çekin kambiyo vasfı sürelere bağlıdır; ancak alacak, temel ilişkiye dayanılarak ayrıca ileri sürülebilir. Dosyanın bu yönden değerlendirilmesi gerekir.

Haczedilen mal bana ait değil, ne yapabilirim? İstihkak iddiası ileri sürülebilir. Malın mülkiyetini gösteren belgeler belirleyicidir.

Borçlu şirket konkordato ilan etti, alacağım ne olur? Alacağın süresinde bildirilmesi ve sürecin takibi gerekir. Rehinli ve adi alacaklar farklı rejimlere tabidir.

Randevu ve değerlendirme

İcra süreçlerinde hız ve belge düzeni belirleyicidir. Sözleşmeler, faturalar, çek ve senetler, mutabakat belgeleri ile teslim tutanakları birlikte değerlendirilmelidir. Marmaris ve çevresindeki alacak dosyalarınız için randevu alabilirsiniz.